Tempera

Tempera jest farbą wodną, używaną już w starożytności. Pełny rozwój tej techniki nastąpił w XV wieku. Kolory zachowują swoją żywość, po wyschnięciu lekko się błyszczą i odbijają światło. Dziś stosuje się ją w malarstwie komiksowym, jest bardzo popularna na zachodzie albo jako podmalunek pod farby olejne. Czas nie ma na nią wpływu – ani nie pęka, ani nie blaknie, również nie szarzeje. Tempera różni się od pozostałych farb wodnych w tym, że długo schnie. Temperami można malować na drewnie (jest to najpopularniejszy materiał), zazwyczaj poleca się meble nie tknięte przez insekty, najlepiej modrzew lub dąb. Jednak można używać również płyty pilśniowej, sklejki lub płyty wiórowej. Trzeba jednak pamiętać by zauważone ubytki załatać klejem stolarskim lub gipsem. Następnie do deski trzeba przykleić płótno malatskie i zagruntować. Farbę można zrobić samemu. Oto przepis: 1. Utrzeć spoiwo z pigmentem lub woda destylowaną. Niestety biele trzeba zostawiać w postaci sproszkowanej, pozostałe farby można przechowywać w zakręcanych słoiczkach. 2. Spoiwem może być żółtko z kurzego jajka. Pędzle malarskie najlepiej żeby były miękkie, szczeciniaki mogą się przydać, gdy będziemy robić podmalówkę. Temperę trzeba nakładać cienko, ponieważ farba ta ma skłonność do pękania. Na całkowite wyschnięcie obrazu można czekać nawet do kilku miesięcy! Jest to farba mogąca być domalowywana po wyschnięciu, jest rozpuszczalna w wodzie. Doskonale się miesza.

Malowanie pastelami

Malowanie pastelami jest techniką niezwykle ekspresyjną. To swoiste połączenie malowania farbami i rysunku – można rysować nimi jak np. węglem ale też można (np. w przypadku pasteli olejnych) łączyć je ze sobą, niemalże jak farby. Oto kilka rad przed rozpoczęciem rysowania malowania pastelami: 1. Należy nabyć po dwa kolory – ciepły i zimny z podstawowej gamy kolorystycznej. Czyli kolory zimne to: czerwień makowa, żółcień cynkowa, zieleń oliwkowa, błękit kobaltowy, sjena palona. Ciepłe: karmin, żółcień kadmowa, zieleń szmaragdowa, ultramaryna francuska, umbra palona. Oczywiście przyda się również czerń i biel. 2. Pastele można kupować na sztuki – wybierając pojedyncze kolory lub w kompletach – np. komplet pejzażowy, portretowy lub uniwersalny. 3. Zasadniczo mamy do wyboru między czterema rodzajami pasteli. a) Pastele suche – doskonałe do dużych powierzchni, o kolorach żywych, dobrze się mieszają. b) Pastele twarde – łatwe do usunięcia, nie kruszą się, gorzej się łączą, stosuje się je w wykańczaniu detali lub szkicach. c) Pastele ołówkowe – niezwykle precyzyjne, nie rozmazują się i nie kruszą, stosowane w wykańczaniu detali. d) Pastele olejne – doskonałe w łączeniu, gęste, zostawiające farbo-podobny ślad, nie kruszą się, są tłuste. 4. Pastele mają tendencję do szybszego niż farby blaknięcia – to ze względu na obecną w nich kredę. Lepiej jest kupować pastele, które mają więcej pigmentu – efekt będzie trwalszy. 5. Warto też przechowywać pastele oddzielnie, kolorami. Uniknie się w ten sposób brudzenia kolorów i łatwiej będzie nam odnaleźć poszukiwany kolor. 6. Należy również pamiętać by pastele co jakiś czas czyścić – najlepiej wrzucając je do sitka ze zmielonym ryżem – usunie się w ten sposób ciemny osad oraz niepotrzebny pył, który na nich się zgromadził. 7. By zapobiec osadzaniu się pyłu z pasteli na papierze warto pamiętać by papier ustawić maksymalnie pionowo na sztaludze – pył będzie wtedy spadał na ziemię. 8. Zawsze zaczynaj od rysowania pastelami twardymi, a dopiero potem miękkimi – pastele miękkie wnikają głęboko w strukturę papieru i trudno jest potem nanosić na nie poprawki twardymi pastelami. 9. Aby nie brudzić nadgarstkiem papieru staraj się malować od lewej do prawej strony (jeśli jesteś praworęczny). 10. Rysowanie/Malowanie pastelami doskonale nadaje się do eksperymentowania z papierem o różnej fakturze, ważne by był to papier odkwaszony. 11. Pastele miękkie można, przy pomocy pędzla i wody, rozprowadzać jak farby. 12. Wiszery to papierowe „wycieraki”, które (w zależności czy na miękko czy na mokro) doskonale przydają się do łączenia kolorów 13. Gotowy obraz można utrwalić fiksatywą i odpowiednim medium, trzeba jednak uważać, ponieważ zdania w środowisku artystycznym są podzielone i niektórzy artyści uważają, że utrwalacze zmieniają kolor pasteli. 14. Do wprowadzania poprawek przydadzą się gumki chlebowe. Oto film pokazujący jak szkicować pastelami: O tworzeniu tła: Rysowanie i malowanie całego obrazu:

Jak zrobić farby olejne

Farby olejne należą do najtrwalszych farb. Są odporne na rozmaite czynniki zewnętrzne – na upływający czas, blaknięcie, zmieniającą się temperaturę. Z drugiej strony, dzięki elastycznej konsystencji, farby olejne dają unikalną możliwość „nasycania” kolorów światłem. Są to farby długo schnące, co wydłuża proces malowania. W skład farb olejnych wchodzi przede wszystkim olej lniany (rzadziej rzepakowy lub makowy), dzięki któremu farby szybciej schną oraz pigment. Całość ma konsystencję elastyczną, ale nie cieknącą. Jedną z zalet malowania farbami olejnymi jest możliwość wielokrotnego usuwania namalowanych partii i przerabiania ich tak, by osiągnąć zamierzony rezultat. Można też, przy zachowaniu wszystkich warunków bezpieczeństwa, zrobić farby olejne samemu. Pamiętać jednak należy, że sztaluga jest niezastąpionym artefaktem w malowaniu farbami olejnymi, tak jak pędzle. Oto przykładowy film instruktażowy – jak samemu zrobić farby olejne:

Twórczość van Gogha – technika malowania gwaszami

Winorośl w twórczości van Gogha „Sztuka – to człowiek, dodany do natury” napisał van Gogh. Sztuką jest także uprawa winorośli i wytwarzanie wina, niektórzy artyści (tak jak winiarze) robią własne sztalugi i na tylko sztalugach przez siebie zrobionych malują swoje arcydzieła. Jak przepiękną rośliną jest wino, które na pewno przez Boga stworzone być musiało, aby jej owoce sercu i ciału człowieka oraz duszy jego służyć mogły, wiedzą chyba wszyscy. Jak miał powiedzieć Thomas Stiltz – tworzenie wina i malowanie obrazów wiele wspólnego ma ze sobą. „Sztuką kompozycji bowiem jest też dobre wino, a jego jakość zależy nie tylko od umiejętności winiarza, ale również od jego pasji i poświęcenia. Najwybitniejsi winiarze, tak jak najwybitniejsi malarze, są po prostu obdarzeni talentem. Wino jest dziełem sztuki, a ci, którzy je tworzą są artystami” (www.bodega.pl). Wiemy, że talent winiarzy, że piękno winnic, winorośli, winogron i wina, a także ich znaczenie w życiu człowieka, wielcy malarze w swej twórczości zauważyć i docenić też chcieli. Wśród nich był i Vincent van Gogh, którego jedynym obrazem sprzedanym za jego życia była „Czerwona winnica”, za który zapłacono 400 franków. Van Gogh w jednym ze swoich listów stwierdził „Nie znam lepszej definicji sztuki niż: Sztuka to człowiek dodany do natury – natury, realności, prawdy, z których artysta wydobywa sens, interpretację, charakter, które wyraża, odsłania, wydobywa, wyzwala, wyjaśnia” (Vedovello F., 2003). Van Gogh był odkrywcą natury, kwiatów, wsi i człowieka, był poszukiwaczem światła i koloru. Franco Vedovello (2003) pisze w swej książce, że „van Gogh nie „chwytał” światła na płótnie, nie kładł na przedmiotach, ale sprawił, że światło wynurza się, wybucha, zmierzając do środka obrazu, i w ten sposób wyzwala się w błyskach”. Kolor żółty był kolorem van Gogha, kolorem najbliższym słońca, czy też światła, jak miał mawiać Johann Wolfgang Goethe. Vincent van Gogh przebywając w Paryżu od marca 1886 do lutego 1888 namalował obrazy, na których możemy zobaczyć winogrona razem z innymi owocami – jabłkami, gruszkami i cytrynami (patrz poniżej obrazy pt. Martwa natura z jabłkami, gruszkami, cytrynami i winogronami; Martwa natura z winogronami; Martwa natura z winogronami, gruszkami i cytrynami). Paryż, to okres dużej wrażliwości van Gogha na piękno koloru. Do swojego przyjaciela pisał „Namalowałem serię kolorowych studiów, tylko kwiaty, czerwone maki, chabry, niezapominajki, róże białe i różowe, żółte chryzantemy; szukałem kontrastów niebieskiego z pomarańczowym, czerwieni z zielenią, żółci z fioletem, szukałem tonów złamanych i neutralnych, żeby zharmonizować ostre przeciwstawienia, próbowałem oddać intensywne kolory, a nie harmonię szarości” (Vedovello F., 2003). Malując martwą naturę z owocami van Gogh szukał harmonii między kolorami oraz między światłem i cieniem. Studia nad barwami, zwłaszcza zbliżonymi do koloru słońca są widoczne praktycznie na każdym obrazie van Gogha. Pobyt w Arles od 20 lutego 1888 do maja 1889 roku, to okres w życiu artysty, w którym namalował między innymi obrazy: Zielona winnica oraz Czerwona winnica. W sierpniu 1988 roku van Gogh pisał „Słońce, które nie znajdując lepszego określenia nazwę żółtym, koloru bladej siarki, bladocytrynowozłotym. Jakim pięknym kolorem jest żółty!”. Jak ważne jest płótno malarskie w życiu człowieka, wie każdy artysta, także i ten, który jest twórcą wina – winiarz, którego dzieła, czyli wina są oryginalną, niepowtarzalną kompozycją odcieni czerwieni, różu, kolorów gleby i nieba, czy też kolorów wschodzącego i zachodzącego słońca. W następnych artykułach zapoznamy się z naturą do której dodano człowieka- winoroślarza-ekologa, zajmiemy się sztuką ekologicznej uprawy winorośli, a także przeczytamy o roli winorośli i winogron w życiu człowieka.

Gwasze – być jak Van Gogh

Gwasz posiada zarówno cechy farb akwarelowych, jak i farb akrylowych. Jest znacznie gęstszy od akwareli, ale nie aż tak jak akryl. Na rynku dostępny jest w tubkach lub słoiczkach. Rozcieńcza się go wodą, ale trzeba pamiętać jest to farba nieprzejrzysta i gęsta – można nią zakrywać inne kolory. Gwasze zawierają więcej pigmentu niż akwarele, są zatem wydajniejsze. Doskonale się łączą – koloru należy szukać zarówno na palecie, jak i na papierze. W przeciwieństwie do farb akrylowych, gwasze można poprawiać po ich wyschnięciu. Przy pomocy pędzla i wody można je na nowo ożywić. Najlepsze pędzle są syntetyczne, pomocna bywa również szmatka, paleta malarska, gruby papier. Początkowy szkic można wykonać węglem. Pamiętać trzeba, że jeśli nie dodamy do gwaszy wody, to farba będzie bardzo mocno kryjąca, a rozcieńczanie jej wodą da efekt transparentny. Efekt kryjący jest możliwy dzięki zawartości bieli i kredy w składzie farby. Gwasze po wyschnięciu zmieniają kolor – jaśnieją, dlatego lepiej jest odczekać aż farba wyschnie, zanim nałoży się na nią kolejny kolor. Początki malarstwa gwaszem sięgają średniowiecza (upiększano w ten sposób manuskrypty), a najbardziej popularne były w XVII i XVIII wieku. Stosowano je równiej jako podmalunek pod farby olejne. Dziś poleca się je początkującym, są również wykorzystywane do wykonywania ilustracji w książkach. Gwasze są doskonałym materiałem dla początkującego artysty. Nie tylko ze względy na możliwość nanoszenia poprawek, ale również przez możliwość łączenia ich z np. pastelami i innymi farbami. Papier pod gwasze powinien być niezbyt cienki, może mieć fakturę, nie powinien być również zbyt chłonny. Najlepszą paletą będzie paleta ceramiczna z wydzielonymi komórkami na kolory. Po zakończonym malowaniu warto zabezpieczyć obraz – gwasz jest wrażliwy na wilgoć i niezabezpieczone obrazy mogą pleśnieć.

AKWARELE – Artystyczne farby wodne

Farby akwarelowe należą do farb trudnych, zarówno ze względu na technikę jak i samą farbę, która jest farbą wodną. Oto kilka pomocnych reguł dla początkującego malarza farbami akwarelowymi: 1.    Farbami akwarelowymi maluje się na papierze. 2.    Aby farba nie pękała (farby akwarelowe są zazwyczaj w kostkach) należy dodać do niej gumy arabskiej, lub miodu, gliceryna też jest przydatna. 3.    Akwarele schną szybko, jednak gdybyśmy chcieli przyspieszyć ten proces możemy posłużyć się wachlarzem lub suszarką do włosów. 4.    Jeżeli mamy problem ze zbyt szybkim wysychaniem akwareli, to można namoczyć wcześniej papier w wodzie i malować na lekko wilgotnym – unikniemy wtedy zbyt szybkiego wysychania obrazu. 5.    Aby farba nie wyschła na palecie można dodać do niej specjalne medium na bazie żółci wołowej. 6.    Akwarele są bardzo wydajnymi farbami dlatego warto zainwestować w te, spośród dostępnych na rynku, które zawierają dużo pigmentu. 7.    Wodę do moczenia pędzla należy często zmieniać by nie brudzić kolorów na palecie. 8.    Warto też pamiętać, że mokra farba akwarelowa jest ciemniejsza, niż po wyschnięciu. 9.    Akwarele dobrze się mieszają, więc można je łączyć zarówno na papierze, jak i na palecie. 10.     Wodniste kolory można zlewać do słoiczków i przechowywać na później, gwarantuje to nam powrót do dokładnie tego samego koloru z którego korzystaliśmy wcześniej. 11.    Przed nałożeniem nowego koloru na poprzedni trzeba dokładnie sprawdzić czy poprzednia warstwa wyschła, unikniemy w ten sposób zacieków. Niemniej zacieki często są wykorzystywane przez artystów jako element celowy w strukturze obrazu. 12.    Najlepszym papierem do malowania farbami akwarelowymi jest papier ręcznie czerpany, jest on jednak dość drogi. Zwykły papier może mieć różne faktury – może być gładki lub szorstki. Najpowszechniejszym papierem jest papier typu Not. 13.    Najlepszymi pędzlami do malowania farbami akwarelowymi są pędzle chińskie, są one zazwyczaj okrągłe i ostro zakończone. Każdy pędzel powinien być sprężysty. Do malowania szerokich linii najlepsze są pędzle płaskie. 14.    Paleta plastikowa lub ceramiczna powinna być z oddzielnymi komórkami, uniknie się w ten sposób brudzenia farb. Oto przykładowy film instruujący jak namalować farbami akwarelowymi chmury: Malowanie drzewa: Portret:

Farby akrylowe artystyczne – co to takiego?

Farby akrylowe należą do farb stosunkowo nowych, znane są od połowy XX wieku. Są to farby uniwersalne, nadające się do wielu różnych technik. Malować można na niemalże wszystkim – papierze, płótnie, kartonie; cienko, grubo, półprzezroczyście; pędzlem albo szpachelką. Zanim zaczniesz malować przyda Ci się sztaluga malarska – zwróć uwagę, że masz wiele rodzjów sztalug do wyboru, więc zastanów się jaki model będzie dla Ciebie odpowiedni. Oto kilka ważnych reguł malowania farbami akrylowymi:

  1.    Farby akrylowe mają różne gęstości – od gęstych i maślanych, po bardzo płynne. Należy najpierw poeksperymentować z różnymi farbami, by ostatecznie wybrać dla siebie odpowiednią. Farby akrylowe doskonale się mieszają, więc nie ma potrzeby wyrzucania napoczętych tub.

2.    Na runku dostępne są farby w tubach lub słoiczkach.

3.    Malować farbami akrylowymi można na niemal każdej powierzchni – może to być papier, płótno, karton.

4.    Pędzle do farb akrylowych są wykonane zazwyczaj z włosia syntetycznego – ważne jest zakończenie pędzla, powinno być sprężyste i gładkie. Można również używać pędzli do farb olejnych, np. ze szczeciny świńskiej.

5.    Zaschnięta farba akrylowa jest trudna do usunięcia, warto pamiętać o tym trzymając podczas malowania pędzle cały czas zanurzone w wodzie, a po malowaniu starannie usunąć nagromadzoną farbę na pędzlach i palecie.

6.    Szpachelkami łatwiej jest mieszać farby, niż pędzlem (nie niszczymy w ten sposób pędzli).

7.    Specjalnie do farb akrylowych przeznaczone są palety ceramiczne – z podzielonymi komórkami na farby. Używając takiej palety unikniemy mieszania się farb i ich zabrudzania. Świetnie też nadają się palety papierowe, które po zakończonym malowaniu możemy wyrzucić.

8.    Do gamy kolorystycznej należy, tak jak w przypadku farb olejnych, wybrać po dwa odcienie z czerwieni, żółci i niebieskiego. Pamiętać też trzeba o bieli, której używa się najwięcej. Biel ma również właściwości silnie kryjące.

9.    Mieszając farby akrylowe trzeba pamiętać by do jasnej farby dodawać odrobinę ciemnej, nie odwrotnie.

10.     Farby akrylowe rozcieńcza się wodą. Gdy chcemy malować farbami dużą powierzchnię warto kupić medium, które po zmieszaniu z farbą akrylową nie będzie miało wpływu na kolor farby, a zwiększy jej wydajność.

11.     Tak jak w przypadku farb olejnych można zacząć malowanie od szkicu i podmalówki.

12.     Ze względu na swoje właściwości – szybkie wysychanie,  trwałość, wodoodporność itp. farby akrylowe doskonale nadają się do dekorowania i ubarwiania już wyblakłych przedmiotów, np. ramek, modeli, drobnych elementów w jakiejś większej konstrukcji, można ozdabiać płótna – torby, obrusy, a także porcelanę.

Oto przykładowy film o malowaniu farbami akrylowymi: Tu film o malowaniu farbami akrylowymi nieba: jak namalować chmury:

Zanim zaczniesz malować – kilka reguł

Malowanie olejne nie ma zbyt wielu reguł. Z jednej strony ułatwia to malowanie, ale z drugiej strony często stanowi ogromną trudność. Przed zakupem i zorganizowaniem własnej pracowni warto zapoznać się z kilkoma naszymi wskazówkami:

  1. Większość farb olejnych dostępnych na naszym runku to farby amatorskie i artystyczne (profesjonalne). Farby profesjonalne są droższe, ponieważ zawierają w sobie więcej pigmentu, są jednak o wiele wydajniejsze w użytkowaniu.
  2. Najwięcej zużywa się bieli, więc warto wcześniej zaopatrzyć się w większą jej ilość.
  3. Farby olejne dostępne są zazwyczaj w tubach lub słoikach. Wybierając proszę się kierować rozmiarem obrazu oraz tym, gdzie ma on być malowany. Jeśli w plenerze, to najlepiej kupić farby w tubach.
  4. Warto zapoznać się również z informacją umieszczoną na farbie – niektóre pigmenty są trujące i należy zachować ostrożność.
  5. Pomocne bywają media w płynie, które dodawane do farby olejnej poprawiają jej płynność. Do mycia pędzli zazwyczaj używa się benzyny lakowej.
  6. Farby nakłada się na paletę drewnianą. Początkujący malarze powinni mieć duże palety – łatwiej jest im szukać odpowiedniego koloru oraz nie trzeba będzie ich co chwilę czyścić.
  7. Kupując podobrazie warto zwrócić uwagę na to, że na rynku mamy dostęp do wielu rodzajów. Mogą to być płyty pilśniowe, sklejki, płótna (bawełniane lub lniane), grube kartony. Warto na początku poeksperymentować z różnymi formami, aż znajdzie się odpowiednie podłoże pod farby.
  8. Gruntując płytę należy najpierw ją oczyścić i usunąć z niej tłuszcz. Następnie położyć na nią podkład akrylowy.
  9. Można też samemu napiąć płótno na drewnianą ramę, materiał należy następnie zgruntować podkładem akrylowym lub gessem.
  10. Zdecydowanie odradza się malowanie farbami olejnymi na papierze – papier wchłania farbę, co może prowadzić do przetarć, gdy będziemy chcieli w tym samym miejscu wprowadzić jakieś modyfikacje. Odradza się również malowania na luźnym płótnie. Zwijanie namalowanego płótna w rolę może powodować pęknięcia i wykruszenia farby, a gdy obraz jeszcze nie jest  całkowicie wyschnięty może to spowodować rozciągnięcie się farby, co zniekształci ostatecznie obraz.
  11. Pędzle  do farb olejnych mają różne kształty, są wykonane z różnych włókien i mają różne wielkości, zostawiają również różne ślady. Najpopularniejsze są pędzle ze szczeciny świńskiej, tzw. szczeciniaki – są twarde, mogą być okrągłe lub płaskie. Pędzle sobolowe są miękkie i nadają się dobrze do dopracowania detali. Nowe pędzle są sklejone, należy je przed użyciem namoczyć w wodzie. Nie należy ich „rozkruszać w palcach”, ponieważ włosie może się odkształcić lub popękać.
  12. Podstawowe kolory farb olejnych to: żółcień kadmowa i cynkowa, czerwień kadmowa i  kraplak, ultramaryna i ceruleum, ugier złoty lub sjena palona, biel tytanowa, zieleń szmaragdowa. Te podstawowe kolory farb olejnych można mieszać tak by uzyskać niemalże każdy kolor. W poszukiwaniu kolorów należy unikać czerni – lepiej jest łączyć kolory tak, by można było ciemnym kolorom nadawać ciepło lub zimno.
  13. Można zacząć od namalowania tzw. podkładu. W tym celu należy najpierw zabarwić tło, uniknie się zniechęcenia wywołaną przez biel podobrazia. Można również wykonać delikatny szkic obrazu, a następnie wypełnić farbami olejnymi podmalówkę.
  14. Poprawki można wykonywać przez zdejmowanie szpachelką farby (jeżeli jeszcze nie wyschła), zamalowywanie farby (gdy już wyschła), można również wytrzeć mokre miejsca szmatką.
  15. Jeżeli zamierzamy malować w plenerze, to koniecznie przyda się nam sztaluga malarska oraz specjalne kasety, szufladki na farby i pędzle. Przy transporcie mokrych płócien warto pamiętać o tym, by oddzielić obrazy od siebie, tak by się do siebie nie przykleiły.
  16. Najlepsze farby olejne kupisz w ArtEquipment – internetowy sklep plastyczny.

Oto przykładowy film uczący jak malować farbami olejnymi chmury: zaśnieżone drzewo: morze:

AKWARELE

Akwarela to nazwa techniki malarskiej i jednocześnie nazwa obrazów wykonywanych tą techniką. Technika ta polega na malowaniu rozcieńczonymi w wodzie pigmentami na porowatym papierze, który szybko wchłania wodę. Rozcieńczone pigmenty nie pokrywają całkowicie faktury papieru lecz pozostawiają ją dobrze widoczną. Z tego względu na efekt końcowy bardzo duży wpływ ma barwa i faktura samego papieru. Obrazy malowane tą techniką mają zwykle delikatną, zwiewną kolorystykę, gdyż możliwe tutaj do uzyskania barwy, to głównie barwy pastelowe. Technikę tę stosuje się do tematów, które wymagają tego rodzaju kolorystyki i jednocześnie nie wymagają "cyzelowania" detali – stosuje się ją więc do pejzaży, "zwiewnych" portretów, itp. Akwarela jest jedną z tańszych technik malarskich, lecz jest ona bardzo trudna, gdyż nie daje prawie żadnej możliwości dokonywania poprawek i retuszy. W szczególności, nie można usunąć namalowanego fragmentu, a jedynie przerobić go, i to też w niewielkim stopniu. Przyczyną jest fakt, iż nie można w tej technice stosować krycia farbą. Stąd też właściwie nie używa się tu białej farby – na papierze nic nie zasłoni, a zamalowany obszar można w ostateczności nieco rozjaśnić malując zamalowane miejsce samą wodą, co jednak powoduje przy okazji rozszerzenie się barwnej plamy. Również nakładanie jasnych kolorów na ciemniejsze nie rozjaśnia ich, a jedynie zmienia odcień. Wyraźniejszą zmianę daje jedynie nałożenie ciemniejszej barwy na jaśniejszą, jednak praktycznie cała akwarela jest transparentna, czyli przezroczysta. Farby miesza się na paletce, ponieważ nakładanie bezpośrednio pigmentu na papier daje "sztuczny" efekt. Kolor utworzony na paletce (najlepiej plastikowej) nakładamy na papier. Warto przyswoić sobie wiedzę o sztalugach, o ich rodzajach i modelach, a nastepnie wybrać i kupić dla siebie sztalugę odpowiednią. Każdy malarz powinien mieć swoją sztalugę, na której lubi malować i dobrze mu się na niej maluje.